Tư duy chiến lược để giải quyết vấn đề hiệu quả - nguyên tác MECE


Tác giả: Admin

Tư duy chiến lược là một quy trình tư duy dựa trên cả cảm tính và lý tính. Quy trình tư duy này gồm có 2 kỹ năng chính đó là phân tích và tổng hợp. Với tư duy chiến lược kết hợp với kỹ năng dạng chữ T sẽ giúp bạn giải quyết mọi vấn đề. 

Tu-duy-chien-luoc-trong-giai-quyet-van-de-hieu-qua

Nguyên tắc MECE – không trùng lắp & không bỏ sót

Phân tích là quá trình thu thập thông tin, chẩn đoán, sáng tạo, đưa ra những giả định, phán đoán, giải pháp. Tổng hợp là quá trình phân tích từng giả định, phán đoán, giải pháp đã đưa ra, so sánh và chọn ra những giải pháp, lựa chọn thích hợp nhất.

Sau đây là 5 yếu tố cần thiết của tư duy chiến lược

1/ Dùng cả tư duy phân tích và tư duy tổng hợp – Trong mỗi bước của quy trình giải quyết vấn đề, đều dùng tư duy phân tích và tư duy tổng hợp. Với tư duy phân tích, bạn suy nghĩ một cách sáng tạo, mở rộng suy nghĩ để tìm kiếm những khả năng mới. Tư duy tổng hợp, suy nghĩ của bạn mang tính chất phê phán và đánh giá. Bạn tổng hợp dữ liệu, phân tích từng khả năng, so sánh các khả năng với nhau, và lựa chọn khả năng tốt nhất. Có một lưu ý là, 2 loại tư duy này, có thể diễn ra xen kẽ nhưng không được diễn ra cùng lúc. Bất kỳ lúc nào có thể, bạn phải tách biệt giữa việc sáng tạo ý tưởng và đánh giá ý tưởng. Vì đánh giá sẽ làm hạn chế tính sáng tạo, hạn chế các ý tưởng được đưa ra. Có nghĩa là khi bạn đưa ra ý tưởng thì không đánh giá. Việc đánh giá chỉ thực hiện sau khi giai đoạn sáng tạo ý tưởng đã kết thúc.

2/ Sử dụng sơ đồ - Sơ đồ là công cụ trọng tâm của tư duy chiến lược. Sơ đồ sẽ giúp bạn chia nhỏ từng câu hỏi thành nhiều phần nhỏ theo chiều dọc và đào sâu vào từng phần nhỏ đó theo chiều ngang. Có nhiều loại sơ đồ tư duy được sử dụng như sơ đồ dạng cây, dạng thư mục, ... Bạn có thể dùng sơ đồ kiểu nào thì tùy bạn. 

so-do-tu-duy-trong-giai-quyet-van-de

Sơ đồ tư duy dùng trong giải quyết vấn đề

Sơ đồ giúp bạn xem xét tất cả các khả năng có thể xảy ra và không bỏ soát khả năng nào cả. Để có hiệu quả, sơ đồ phải thỏa 2 điều kiện, gọi là nguyên tắc “MECE”. 

  • Mutually Exclusive (ME) – có nghĩa là không trùng lắp. Những khả năng đã đề cập ở một nhánh nào đó rồi thì sẽ không được trùng lắp hay lặp lại lần thứ hai ở những nhánh khác. Để đảm bảo tính không trung lắp, bạn phải tư duy theo kiểu tổng hợp, xác định mỗi nhánh là phải khác nhau. 
  • Collectively exhaustive (CE) – nghĩa là không bỏ sót. Bạn phải xem xét tất cả những khả năng có thể có. Để đảm bảo không bỏ sót, bạn tư duy theo kiểu phân tích. Luôn luôn hỏi chính mình rằng “Điều gì khác có thể xảy ra?” hoặc là “Còn điều gì nữa không?”. 

3/ Đa dạng hóa kiến thức và kỹ năng – Để giải quyết tốt vấn đề, ngoài kỹ năng chuyên môn, bạn cần có những kỹ năng khác như: Kỹ năng tổ chức, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tư duy sáng tạo, …

Kỹ năng, kiến thức càng sâu, càng đa dạng thì năng lực giải quyết vấn đề càng cao. Do đó, bạn nên thường xuyên trao dồi để đa dạng hóa kiến thức và kỹ năng. Ngoài việc đa hạng hóa chính bản thân mình, bạn có thể đa dạng hóa bằng cách làm việc nhóm với nhiều người khác. Nhiều người với nhiều kiến thức và kỹ năng khác nhau sẽ nhìn vấn đề ở nhiều khía cạnh khác nhau, từ đó mỗi thành viên sẽ trở nên sáng tạo hơn.

4/ Đơn giản hóa để nhìn thấy phần chìm của vấn đề - Một điều rất dễ nhận thấy là vấn đề càng đơn giản thì càng dễ giải quyết. Có những vấn đề tưởng chừng như đơn gian, nhưng bắt tay vào giải quyết thì rất phức tạp. Ngược lại có những vấn đề tưởng chừng rất phức tạp, nhưng hóa ra lại là vấn đề đơn giản. Đơn giản hay phức tạp một phần là do cách nhìn nhận của bạn về vấn đề. Nếu bạn mô tả vấn đề càng cụ thể, càng chi tiết, càng dễ hiểu thì vấn đề trở nên càng đơn giản. Hãy kiểm tra cách mô tả vấn đề của bạn bằng cách mổ tả lại nó cho một người nào đó (có thể là người lạ càng tốt). Nếu họ hiểu vấn đề một cách dễ dàng, nhanh chóng và đầy đủ thì có nghĩa là bạn đã đi gần đến sự đơn gian. Nhiều người thừa nhận rằng, điều này không phải là dễ dàng. Do đó, trước khi xử lý vấn đề, hãy tìm cách mô tả vấn đề một cách cụ thể và đơn giản. Khi làm được điều này, bạn sẽ thấy vấn đề trở nên đơn giản hơn.

5/ Đừng biến mình thành kẻ ngốc – Con người, khi sinh ra và lớn lên, học tập, trải nghiệm và trưởng thành, sẽ tạo ra cho mình nhiều định kiến. Đó là những niềm tin và quan niệm về thế giới mà bạn luôn cho là đúng mà không quan tâm đến thế giới đang vận động khác đi như thế nào. Đó là nguyên nhân nhiều người luôn luôn trong trạng thái tự tin quá mức, lúc nào cũng cho mình là đúng. Nếu bạn tư duy và phân tích dựa trên những định kiến cá nhân sẽ dẫn đến những nhận định sai lệch và không giải quyết được vấn đề.

Quy trình 4 bước giải quyết vấn đề.



BÌNH LUẬN

Họ tên:
Nội dung:
(Bạn hãy là người đầu tiên tham gia bình luận!)