Lãnh đạo (leadership) là gì ?




Lãnh đạo là một quá trình tương tác mà qua đó một cá nhân ảnh hưởng đến một nhóm nhiều cá nhân khác để đạt mục tiêu chung. Kỹ năng lãnh đạo là kỹ năng mềm và có thể học được.

lãnh-đạoĐịnh nghĩa về lãnh đạo là một quá trình có nghĩa là lãnh đạo không phải là phẩm chất cá nhân của một người mà là quá trình tương tương tác giữa người lãnh đạo và các thành viên khác trong đội ngũ. Trong quá trình tương tác người lãnh đạo sẽ ảnh hưởng và bị ảnh hưởng bởi những thành viên khác. Đó là một quá trình tương tác hai chiều. Nếu không có ảnh hưởng thì sẽ không có lãnh đạo. Lãnh đạo chỉ xảy ra trong một nhóm gồm những cá nhân có cùng mục tiêu. Trên thực tế có nhiều chương trình đào tạo về lãnh đạo bản thân, khái niệm này không được bao gồm trong định nghĩa này.

Lãnh đạo thể hiện tầm nhìn về mục tiêu chung. Người lãnh đạo sẽ hướng nguồn năng lượng về các cá nhân, những người sẽ hợp tác với nhau để đạt mục tiêu chung. Việc hướng về mục tiêu chung sẽ tạo ra giới hạn đạo đức cho người lãnh đạo vì nó nhấn mạnh rằng người lãnh đạo tạo ảnh hưởng đến cả nhóm để đạt mục tiêu chung trong khuôn khổ đạo đức cho phép mà không phải theo cách ép buộc, phi đạo đức. 

Theo định nghĩa như trên, thì người đóng vai trò chủ đạo trong quy trình tạo ảnh hưởng gọi là người lãnh đạo, những người bị ảnh hưởng gọi là những người đi theo. Cả người lãnh đạo và người đi theo đều tham gia trực tiếp vào quy trình lãnh đạo. Người lãnh đạo cần người đi theo và người đi theo cần người lãnh đạo. Mặc dù vậy người lãnh đạo vẫn giữ vai trò chủ đạo trong mối quan hệ, tạo ra và duy trì sự kết nối, giao tiếp trong đội ngũ.

Bên cạnh đó, trong nhiều trường hợp chúng ta cũng thường nghe rằng “anh ta sinh ra để làm lãnh đạo”. Quan điểm này thể hiện lãnh đạo ở góc nhìn về phẩm chất cá nhân. Theo cách nhìn nhận này thì những cá nhân có những phẩm chất đặc biệt cho việc lãnh đạo sẽ trở thành nhà lãnh đạo. Những người khác không thể trở thành nhà lãnh đạo bởi vì họ không có những phẩm chất cá nhân đặc biệt đó. Cách nhìn nhận này cũng hợp lý, tuy nhiên vẫn chưa phản ánh hết mọi khía cạnh về lãnh đạo.

Một số người trở thành nhà lãnh đạo bởi vì họ nắm giữ ví trí chức vụ có quyền hạn cao trong một tổ chức nào đó. Thực ra lãnh đạo thuộc dạng này chưa hẳn trở thành người lãnh đạo thực sự trong nhiều tình huống cụ thể. Vì những thành viên khác trong nhóm họ tuân thủ vì quyền lực áp đặt chứ nhiều khi không thực sự bị ảnh hưởng. Một khi quyền lực bị phế bỏ thì lập tức sự lãnh đạo cũng mất đi. Quá trình lãnh đạo chỉ bền vững khi người lãnh đạo được thừa nhận bởi những người đi theo không phải vì chức vụ hay quyền lực ép buộc mà họ tự nguyện chịu sự ảnh hưởng và thay đổi để đạt mục tiêu chung. 

Khi một cá nhân trở thành người lãnh đạo thì người đó phải có quyền lực ảnh hưởng tới người khác. Quyền lực là năng lực tác động và làm thay đổi suy nghĩ, thái độ và hành vi của các thành viên khác. Thường trong một tổ chức thì có hai loại quyền lực, đó là quyền lực từ chức vụ và quyền lực cá nhân. Như đã đề cập ở trên một cá nhân khi được phân cấp cao hơn trong thang bậc quản lý thì người đó sẽ có quyền lực để ảnh hưởng đến những thành viên khác trong nhóm có thứ bậc thấp hơn. Như vậy có nghĩa là một người đảm nhiệm vị trí quản lý như trưởng nhóm, trưởng phòng, hay giám đốc, thì mặc nhiên người đó cũng là một người lãnh đạo. Đó là quyền lực từ chức vụ. Nhưng một người lãnh đạo thành công thì không thể thiếu quyền lực cá nhân. Quyền lực cá nhân đến từ nhân cách, phẩm chất, và năng lực của người lãnh đạo. Quyền lực cá nhân thể hiện mức độ sẵn sàng chịu ảnh hưởng và thay đổi dưới sự ảnh hưởng của những thành viên khác với người lãnh đạo.

Nhiều người cố gắng phân biệt rõ giữa quản lý và lãnh đạo, quản lý có vai trò như thế nào còn lãnh đạo có vai trò như thế nào? Giữa lãnh đạo và quản lý có gì khác nhau ? Trên thực tế cuộc sống và công việc thì hai khái niệm này không thể tách rời nhau. Lãnh đạo là một chức năng không thể thiếu của quản lý. Vai trò của người quản lý phải thực hiện bốn chức năng gồm có hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát. Bốn chức năng trên được thực hiện để quản lý các nguồn lực gồm: Machines (gồm máy móc, thiết bị, dụng cụ, …), Materials (vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm…), Man (nhân lực) và Methods (thời gian, phương pháp, quy trình, công nghệ, …). Trong bốn nguồn lực trên thì nguồn lực con người là khó quản lý nhất. Để quản lý tốt nguồn lực con người người quản lý cần phải có kỹ năng lãnh đạo (leadership). Như vậy có thể nói lãnh đạo là một kỹ năng mềm và hoàn toàn có thể học được. 

Trong thực tế cuộc sống và công việc, người lãnh đạo hiệu quả cần phải có những kỹ năng sau đây:



BÌNH LUẬN

Họ tên:
Nội dung:
nana buba (16:44:51 - 28/11/2019): cảm ơn bài viết rất hay